વરિયાળી અને સાકર
આયુર્વેદિક અને ભારતીય જીવનશૈલીમાં રસોડું એ જ પ્રથમ દવાખાનું માનવામાં આવે છે. આપણા વડીલો વર્ષોથી જમ્યા પછી વરિયાળી અને સાકરનું સેવન કરવાની પરંપરા જાળવી રાખતા આવ્યા છે. આ માત્ર એક…
ગિલોય (અમૃતબલ્લી)
આયુર્વેદમાં અનેક વનસ્પતિઓનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે, પરંતુ જે રીતે 'ગિલોય' (Giloy) અથવા 'અમૃતબલ્લી' ને મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે, તે અદભૂત છે. ગિલોયનું વૈજ્ઞાનિક નામ Tinospora cordifolia છે. તેને 'અમૃતા'…
આયુર્વેદિક ઋતુચર્યા
આપણા પૂર્વજો અને આયુર્વેદના મહર્ષિઓએ પ્રકૃતિની સાથે તાલમેલ મિલાવીને જીવવાની કળા આપણને શીખવી છે. આ કળાનું નામ છે ઋતુચર્યા. ‘ઋતુ’ એટલે મોસમ અને ‘ચર્યા’ એટલે જીવનશૈલી અથવા આચરણ. બદલાતી ઋતુઓની…
સૂર્ય નમસ્કાર: ૧૨ આસનો ફાયદા
ભારતીય સંસ્કૃતિ અને યોગ વિજ્ઞાનમાં સૂર્યને ઊર્જા, સ્વાસ્થ્ય અને જીવનનો મુખ્ય સ્ત્રોત માનવામાં આવે છે. સૂર્યની આ જ દૈવી ઊર્જાને શરીરમાં આત્મસાત કરવા માટે 'સૂર્ય નમસ્કાર' (Surya Namaskar) શ્રેષ્ઠ માધ્યમ…
આયુર્વેદ મુજબ પાણી પીવાની સાચી રીત
"જળ એ જ જીવન છે" આ કહેવત આપણે સૌએ સાંભળી છે. માનવ શરીરનો આશરે ૬૦ થી ૭૦ ટકા ભાગ પાણીનો બનેલો છે. આપણા શરીરના દરેક કોષ, પેશીઓ અને અવયવોને યોગ્ય…
તાંબાના વાસણમાં પાણી પીવાના ફાયદા
ભારતીય સંસ્કૃતિ અને આયુર્વેદમાં પ્રાચીનકાળથી જ સ્વાસ્થ્ય જાળવવા માટે વિવિધ ધાતુઓના વાસણોનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. તેમાં પણ 'તાંબુ' (Copper) અત્યંત મહત્વનું માનવામાં આવે છે. આયુર્વેદ મુજબ, તાંબાના…
ત્રિફળા ચૂર્ણ
આયુર્વેદિક ચિકિત્સા પદ્ધતિમાં અનેક ઔષધિઓનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે, પરંતુ જે સ્થાન 'ત્રિફળા'ને મળ્યું છે તે અદ્વિતીય છે. ત્રિફળા શબ્દનો અર્થ જ થાય છે—'ત્રણ ફળોનું મિશ્રણ'. સદીઓથી ભારતીય ઘરોમાં સ્વાસ્થ્ય…
વાળ ખરવાના કારણો, આયુર્વેદિક તેલ બનાવવાની રીત
આજના આધુનિક સમયમાં વાળ ખરવાની સમસ્યા (Hair Fall) ખૂબ જ સામાન્ય બની ગઈ છે. પહેલાના સમયમાં મોટી ઉંમરે વાળ ખરતા કે સફેદ થતા હતા, પરંતુ આજે યુવાનો અને નાની ઉંમરના…
મોરિંગા (સરગવો) – પૃથ્વી પરનું સૌથી તાકાતવર સુપરફૂડ અને તેના ઉપયોગ
પ્રકૃતિએ માનવજાતને અનેક અદભુત વનસ્પતિઓની ભેટ આપી છે, જેમાંથી એક અત્યંત મૂલ્યવાન અને ચમત્કારિક વૃક્ષ છે - સરગવો (અંગ્રેજીમાં Moringa, વૈજ્ઞાનિક નામ: Moringa oleifera). ભારતમાં અને ખાસ કરીને ગુજરાતમાં સદીઓથી…
કિડની સ્ટોન (પથરી)
કિડની સ્ટોન અથવા પથરી એ આજકાલની બદલાતી લાઈફસ્ટાઈલ અને ખોટી ખાનપાનની આદતોને કારણે થતી એક અત્યંત સામાન્ય પણ પીડાદાયક સમસ્યા છે. મેડિકલ ભાષામાં તેને નેફ્રોલિથિયાસિસ (Nephrolithiasis) કહેવામાં આવે છે. જ્યારે…