બાળકોની શારીરિક અને માનસિક વૃદ્ધિ માટે સૌથી શ્રેષ્ઠ હેલ્થ ડ્રિંક્સ

બાળપણ શરીર અને મગજના ઝડપી વિકાસનો મહત્વપૂર્ણ સમયગાળો છે. આ સમય દરમિયાન બાળકને પૂરતી ઊર્જા, પ્રોટીન, કેલ્શિયમ, આયર્ન, વિટામિન, મિનરલ્સ, સારા ફેટ્સ અને અન્ય પોષક તત્વોની જરૂરિયાત રહે છે. ઘણા માતા-પિતા બાળકોને દૂધ ઉપરાંત અલગ-અલગ પ્રકારના “હેલ્થ ડ્રિંક્સ” આપવાનું પસંદ કરે છે. પરંતુ દરેક પેકેટવાળું અથવા બજારમાં મળતું હેલ્થ ડ્રિંક બાળકની વૃદ્ધિ માટે જરૂરી હોય એવું નથી.

બાળકના શારીરિક વિકાસ સાથે મગજનો વિકાસ, હાડકાંની મજબૂતી, સ્નાયુઓનો વિકાસ, રોગપ્રતિકારક શક્તિ અને એકાગ્રતા માટે સંતુલિત આહાર સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે. હેલ્થ ડ્રિંક કોઈપણ રીતે નિયમિત પૌષ્ટિક ભોજનનું સ્થાન લઈ શકતું નથી.

આ લેખમાં બાળકો માટે યોગ્ય હેલ્થ ડ્રિંક્સના વિકલ્પો, તેમના પોષક ફાયદા, કઈ ઉંમરે શું આપવું, ઘરે સરળતાથી કેવી રીતે બનાવવું અને કયા પીણાંથી દૂર રહેવું તે વિગતવાર સમજીએ.

બાળકોના વિકાસ માટે હેલ્થ ડ્રિંક શા માટે મહત્વપૂર્ણ હોઈ શકે?

બાળકને દરરોજ વિવિધ ખાદ્ય જૂથોમાંથી પોષક તત્વો મળવા જોઈએ. યોગ્ય પીણું ખાસ કરીને એવા બાળકો માટે ઉપયોગી બની શકે છે જેઓ પૂરતું ખાઈ શકતા નથી અથવા દૂધ અને અન્ય પૌષ્ટિક ખોરાક સ્વીકારતા નથી.

સારા પોષણવાળું પીણું નીચેની બાબતોમાં મદદરૂપ થઈ શકે છે:

• શરીરની સામાન્ય વૃદ્ધિ અને વિકાસ
• હાડકાં અને દાંતની મજબૂતી
• સ્નાયુઓના વિકાસ અને જાળવણી
• મગજના વિકાસ માટે જરૂરી પોષક તત્વોની ઉપલબ્ધતા
• દૈનિક ઊર્જાની જરૂરિયાત પૂરી કરવામાં મદદ
• આયર્ન અને અન્ય માઇક્રોન્યુટ્રિઅન્ટ્સ મેળવવામાં મદદ
• શરીરમાં પૂરતું પ્રવાહી જાળવવામાં મદદ
• શારીરિક પ્રવૃત્તિ માટે ઊર્જા પૂરી પાડવામાં મદદ

પરંતુ અહીં એક મહત્વની વાત છે: “હેલ્થ ડ્રિંક” શબ્દનો અર્થ આપમેળે “વધુ આરોગ્યપ્રદ” એવો નથી. કોઈપણ પીણું પસંદ કરતા પહેલાં તેના ઘટકો અને તેમાં રહેલી ખાંડનું પ્રમાણ જોવું જરૂરી છે.

1. સાદું દૂધ – બાળકો માટે ઉત્તમ પૌષ્ટિક વિકલ્પ

દૂધ બાળકોના આહારમાં સરળતાથી સામેલ કરી શકાય એવું પીણું છે. તેમાં પ્રોટીન અને કેલ્શિયમ જેવા પોષક તત્વો મળે છે અને ઘણા દૂધ ઉત્પાદનો વિટામિન D જેવા પોષક તત્વોથી ફોર્ટિફાઇડ પણ હોય છે.

દૂધના ફાયદા:

• હાડકાંના સ્વાસ્થ્યમાં મદદ
• દાંત માટે કેલ્શિયમ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં મદદ
• પ્રોટીન દ્વારા સ્નાયુઓના વિકાસમાં યોગદાન
• વધતા બાળકોની પૌષ્ટિક જરૂરિયાતમાં સહાય

નાના બાળકોમાં દૂધનું પ્રમાણ તેમની ઉંમર અને સમગ્ર આહાર પ્રમાણે નક્કી કરવું જોઈએ. ખૂબ વધારે દૂધ આપવાથી બાળક અન્ય પૌષ્ટિક ખોરાક ઓછો ખાઈ શકે છે.

દૂધમાં શું ઉમેરી શકાય?

સ્વાદ માટે ખાંડ અથવા ચોકલેટ પાવડર ઉમેરવાની જગ્યાએ ક્યારેક:

• કેળું
• ખજૂર
• સ્ટ્રોબેરી
• કેરી
• દાલચીનીની ખૂબ ઓછી માત્રા

જેવા ખોરાકનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. જોકે ફળવાળું દૂધ બનાવતી વખતે બાળકના સમગ્ર આહાર અને ઉમરને ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે.

2. બનાના મિલ્કશેક – ઊર્જા અને પોષણ માટે

કેળું કાર્બોહાઇડ્રેટ, ફાઇબર અને પોટેશિયમ આપે છે. તેને દૂધ સાથે ભેળવીને ઘરે સરળ પીણું બનાવી શકાય છે.

બનાવવાની રીત

• 1 નાનું પાકેલું કેળું
• 1 કપ દૂધ
• જરૂર મુજબ થોડા બદામ અથવા અખરોટનો પાવડર
• વધારાની ખાંડ વગર

બધી સામગ્રી બ્લેન્ડ કરીને તરત પીરસી શકાય.

આ પ્રકારનું પીણું શાળાએ જતાં પહેલાં અથવા નાસ્તાના ભાગરૂપે આપી શકાય છે. જો બાળકને નટ્સથી એલર્જી હોય તો બદામ અથવા અખરોટ ન ઉમેરવા.

3. ડ્રાયફ્રૂટ મિલ્ક – પોષક તત્વોથી ભરપૂર વિકલ્પ

બદામ, અખરોટ, કાજુ વગેરેમાં વિવિધ પ્રકારના ફેટ્સ, પ્રોટીન, ફાઇબર અને માઇક્રોન્યુટ્રિઅન્ટ્સ હોય છે.

ઘરે ડ્રાયફ્રૂટ મિલ્ક બનાવતી વખતે:

• દૂધ
• 2–3 પલાળેલા બદામ
• 1 અખરોટનો નાનો ભાગ
• 1–2 ખજૂર

બ્લેન્ડ કરી શકાય.

ખજૂર ઉમેરવાથી કુદરતી મીઠાશ મળે છે, તેથી વધારાની ખાંડની જરૂરિયાત ઘટી શકે છે.

ધ્યાન રાખો: 5 વર્ષથી નાની ઉંમરના બાળકોને આખા બદામ, અખરોટ અથવા અન્ય કઠોર નટ્સ આપવાથી ગળામાં અટવાઈ જવાનો જોખમ રહે છે. આવા ખોરાકને ઉંમર પ્રમાણે પીસીને અથવા યોગ્ય સ્વરૂપમાં આપવો જોઈએ.

4. રાગી માલ્ટ – કેલ્શિયમ અને ઊર્જા માટે

રાગી ભારતીય આહારમાં ઉપયોગી અનાજ છે. તેમાં કેલ્શિયમ અને અન્ય પોષક તત્વો મળે છે. રાગીનો ઉપયોગ પોરિજ, લાડુ અથવા પીણાના સ્વરૂપમાં કરી શકાય છે.

રાગી ડ્રિંકની સરળ રીત

• 1–2 ચમચી રાગીનો લોટ
• પાણી અથવા દૂધ
• જરૂર મુજબ થોડું ખજૂરનું પેસ્ટ

રાગીને સારી રીતે રાંધીને તેમાં દૂધ ઉમેરી શકાય.

રાગી પીણું બાળકના સંપૂર્ણ ભોજનનું સ્થાન લેતું નથી, પરંતુ સંતુલિત આહારનો એક ભાગ બની શકે છે.

5. સાતધાન્ય અથવા મલ્ટિગ્રેન ડ્રિંક

વિવિધ અનાજનું યોગ્ય પ્રમાણમાં મિશ્રણ કરીને ઘરે પૌષ્ટિક પાવડર તૈયાર કરી શકાય છે. તેમાં રાગી, ઓટ્સ, જવાર અથવા અન્ય અનાજનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.

આવા પીણામાં વિવિધ અનાજનો સમાવેશ થવાથી આહારમાં વૈવિધ્ય આવે છે.

પરંતુ “મલ્ટિગ્રેન” લખેલું દરેક તૈયાર પેકેટ સ્વાસ્થ્યપ્રદ હોય એવું માનવું યોગ્ય નથી. પેકેટ પર:

• કુલ ખાંડ
• ઉમેરેલી ખાંડ
• પ્રોટીન
• ફાઇબર
• સોડિયમ
• ઘટકોની યાદી

ચકાસવી જોઈએ.

6. ઓટ્સ મિલ્ક – ફાઇબર અને ઊર્જા માટે

ઓટ્સમાં ફાઇબર અને અન્ય પોષક તત્વો મળે છે. ઓટ્સને દૂધ સાથે રાંધીને પાતળું કરીને પીણાની જેમ આપી શકાય છે.

ઓટ્સ મિલ્ક બનાવવાની રીત

• 2 ચમચી ઓટ્સ
• 1 કપ દૂધ
• થોડું કેળું અથવા ખજૂર

ઓટ્સને સારી રીતે રાંધીને બ્લેન્ડ કરી શકાય છે.

આ પીણું ખાસ કરીને એવા બાળકો માટે ઉપયોગી બની શકે છે જેમને નરમ અથવા પ્રવાહી ખોરાક વધુ ગમે છે.

7. ઘરે બનાવેલું ફ્રૂટ સ્મૂધી

ફળોમાં વિટામિન, મિનરલ્સ, ફાઇબર અને અન્ય કુદરતી પોષક તત્વો મળે છે. ફળને આખા ખાવું સામાન્ય રીતે જ્યુસ પીવા કરતાં વધુ ફાઇબર આપે છે.

ઘરે સ્મૂધી બનાવવી હોય તો:

• કેળું + દહીં
• સ્ટ્રોબેરી + દહીં
• કેરી + દહીં
• સફરજન + દહીં

જેવા વિકલ્પો અજમાવી શકાય છે.

સ્મૂધીમાં વધારાની ખાંડ અથવા ફ્લેવર્ડ સિરપ ઉમેરવાની જરૂર નથી.

8. દહીં આધારિત ડ્રિંક

દહીંમાં પ્રોટીન અને કેલ્શિયમ મળે છે. સાદા દહીંમાંથી ઘરે છાશ અથવા દહીં આધારિત સ્મૂધી બનાવી શકાય છે.

બાળકો માટે સાદી છાશ

• દહીં
• પાણી
• ખૂબ ઓછી માત્રામાં મીઠું
• જરૂર હોય તો જીરું પાવડરની નાની માત્રા

પરંતુ નાના બાળકો માટે મીઠું મર્યાદિત રાખવું જરૂરી છે.

9. સોયા મિલ્ક – યોગ્ય વિકલ્પ

જે બાળકો દૂધ લેતા નથી અથવા લેક્ટોઝ સંબંધિત સમસ્યા ધરાવે છે, તેમના માટે ફોર્ટિફાઇડ સોયા મિલ્ક એક વિકલ્પ બની શકે છે.

સોયા મિલ્ક પસંદ કરતી વખતે:

• unsweetened વિકલ્પ પસંદ કરવો
• કેલ્શિયમથી ફોર્ટિફાઇડ છે કે નહીં તે જોવું
• વિટામિન D જેવા પોષક તત્વો ઉમેરેલા છે કે નહીં તે તપાસવું

બાળકની ઉંમર અને આહાર પ્રમાણે યોગ્ય વિકલ્પ માટે બાળરોગ નિષ્ણાત અથવા ડાયટિશિયનની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.

10. પાણી – સૌથી મહત્વપૂર્ણ પીણું

બાળકોના હેલ્થ ડ્રિંકની વાત કરીએ ત્યારે પાણી ભૂલવું નહીં.

પાણી શરીર માટે:

• હાઇડ્રેશન જાળવવામાં
• શરીરનું તાપમાન નિયંત્રિત કરવામાં
• પાચનમાં
• શારીરિક પ્રવૃત્તિ દરમિયાન પ્રવાહી જાળવવામાં

મદદ કરે છે.

દરેક વખતે દૂધ, જ્યુસ અથવા ફ્લેવર્ડ ડ્રિંક આપવાને બદલે બાળકને નિયમિત પાણી પીવાની ટેવ પાડવી જરૂરી છે.

બાળકો માટે હેલ્થ ડ્રિંક પસંદ કરતી વખતે કઈ બાબતો જોવી?

બજારમાં મળતા પેકેટવાળા હેલ્થ ડ્રિંક ખરીદતા પહેલાં માત્ર જાહેરાત અથવા “ગ્રોથ”, “બ્રેઇન”, “ઇમ્યુનિટી” જેવા શબ્દો પર આધાર રાખવો નહીં.

લેબલ પર તપાસો:

1. ઉમેરેલી ખાંડ

વધુ ખાંડવાળા પીણાં બાળકના આહારમાં અનાવશ્યક કેલરી વધારી શકે છે.

2. પ્રોટીન

બાળકના સંપૂર્ણ આહારમાં પૂરતું પ્રોટીન મળી રહ્યું છે કે નહીં તે મહત્વનું છે.

3. કેલ્શિયમ

હાડકાં અને દાંતના વિકાસ માટે જરૂરી પોષક તત્વોમાં કેલ્શિયમ મહત્વનું છે.

4. આયર્ન

આયર્નની ઉણપ બાળકોમાં મહત્વપૂર્ણ પોષણ સમસ્યા બની શકે છે. પરંતુ આયર્ન સપ્લિમેન્ટ અથવા વધારે આયર્નવાળું ઉત્પાદન બાળકને પોતાની રીતે શરૂ ન કરવું.

5. વિટામિન D

વિટામિન D કેલ્શિયમના શોષણ અને હાડકાંના સ્વાસ્થ્ય સાથે સંબંધિત છે.

6. ઘટકોની યાદી

ઘટકોની યાદીમાં ખાંડ, સિરપ અથવા અન્ય મીઠાશ આપતા ઘટકો શરૂઆતમાં હોય તો ઉત્પાદનના પોષણ પ્રોફાઇલને ધ્યાનમાં લેવું.

બાળકોને કયા પીણાં મર્યાદિત કરવા?

બાળકો માટે નીચેના પીણાં નિયમિત બનાવવાને બદલે મર્યાદિત રાખવા યોગ્ય છે:

• સોફ્ટ ડ્રિંક્સ
• વધારે ખાંડવાળા પેકેટ જ્યુસ
• એનર્જી ડ્રિંક્સ
• ખૂબ મીઠા ફ્લેવર્ડ મિલ્ક
• વધારે ખાંડવાળા મિલ્કશેક
• કેફીનવાળા પીણાં
• વધારે મીઠાશવાળી ઇન્સ્ટન્ટ હેલ્થ ડ્રિંક

ખાસ કરીને એનર્જી ડ્રિંક્સ બાળકો માટે યોગ્ય પસંદગી નથી.

ફળનો જ્યુસ કે આખું ફળ?

બાળકને શક્ય હોય ત્યારે આખું ફળ આપવું વધુ સારું છે, કારણ કે આખા ફળમાં ફાઇબર મળે છે.

ઉદાહરણ તરીકે:

સફરજનનો જ્યુસ કરતાં આખું સફરજન
નારંગીના જ્યુસ કરતાં છોલીને ખાવું યોગ્ય સ્વરૂપ

ફળ ખાવાથી બાળકને ચાવવાની ટેવ પણ પડે છે અને આહારમાં વિવિધ ટેક્સચરનો સમાવેશ થાય છે.

શું હેલ્થ ડ્રિંકથી બાળકની ઊંચાઈ ઝડપથી વધી શકે?

કોઈ એક હેલ્થ ડ્રિંક બાળકની ઊંચાઈને જાદુઈ રીતે વધારી શકતું નથી.

બાળકની ઊંચાઈ અને વૃદ્ધિમાં વિવિધ પરિબળોનો ફાળો હોય છે, જેમાં:

• આનુવંશિકતા
• કુલ પોષણ
• હોર્મોનલ અને અન્ય આરોગ્ય સંબંધિત પરિબળો
• ઊંઘ
• શારીરિક પ્રવૃત્તિ
• સામાન્ય આરોગ્ય

નો સમાવેશ થાય છે.

તેથી માત્ર “હાઇટ વધારવા” માટે કોઈ એક ખાસ પીણાં પર આધાર રાખવો યોગ્ય નથી.

મગજના વિકાસ માટે હેલ્થ ડ્રિંક સાથે શું જરૂરી છે?

મગજના વિકાસ માટે માત્ર પીણું પૂરતું નથી. બાળકના આહારમાં વિવિધ પોષક ખોરાક હોવા જોઈએ.

ઉદાહરણ તરીકે:

• દાળ અને કઠોળ
• દૂધ અને દહીં
• ઈંડા, જો બાળક લેતું હોય
• શાકભાજી
• ફળો
• આખા અનાજ
• નટ્સ અને બીજ યોગ્ય સ્વરૂપમાં
• વિવિધ પ્રોટીન સ્ત્રોત

ઓમેગા-3 ફેટી એસિડ માટે કેટલીક માછલીઓ ઉપયોગી હોઈ શકે છે. શાકાહારી આહારમાં ઓમેગા-3ના છોડ આધારિત સ્ત્રોત તરીકે અળસી અને ચિયા જેવા બીજ યોગ્ય સ્વરૂપમાં સામેલ કરી શકાય છે.

હેલ્થ ડ્રિંક સાથે ઊંઘનું પણ મહત્વ

બાળક કેટલું પૌષ્ટિક પીણું પીવે છે તે જેટલું મહત્વનું છે, એટલું જ પૂરતી ઊંઘ પણ મહત્વપૂર્ણ છે.

સારી ઊંઘ:

• શરીરની રિકવરીમાં મદદ કરે છે
• બાળકની દૈનિક કાર્યક્ષમતામાં મદદ કરે છે
• મૂડ અને ધ્યાન માટે મહત્વપૂર્ણ છે
• વૃદ્ધિ અને વિકાસ માટે જરૂરી દૈનિક રૂટિનનો ભાગ છે

તેથી રાત્રે સૂતા પહેલાં વધારે ખાંડવાળું પીણું આપવાની ટેવ પાડવાને બદલે નિયમિત અને યોગ્ય ઊંઘનું વાતાવરણ બનાવવું વધુ મહત્વનું છે.

બાળકોની શારીરિક વૃદ્ધિ માટે કસરત પણ જરૂરી

પોષણ સાથે શારીરિક પ્રવૃત્તિ પણ બાળકના સ્વસ્થ વિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

ઉંમર પ્રમાણે બાળકને:

• દોડવું
• રમતો રમવી
• સાઇકલ ચલાવવી
• તરવું
• કૂદકા મારવા
• બોલની રમતો
• ઉંમર અનુસાર મજબૂતી અને સંતુલનની રમતો

જેવી પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાવા પ્રોત્સાહિત કરી શકાય.

કસરત અને પૌષ્ટિક આહાર સાથે મળીને હાડકાં, સ્નાયુઓ અને સમગ્ર શારીરિક વિકાસને ટેકો આપે છે.

અલગ ઉંમરના બાળકો માટે શું ધ્યાનમાં રાખવું?

6 મહિના પહેલાં

માતાનું દૂધ સામાન્ય રીતે શિશુ માટે મુખ્ય પોષણ સ્ત્રોત છે. આ ઉંમરે સામાન્ય “હેલ્થ ડ્રિંક” અથવા અન્ય પીણાં આપવાની જરૂર નથી, સિવાય કે બાળકના ડૉક્ટર ખાસ સલાહ આપે.

આશરે 6 મહિના પછી

પૂરક આહાર શરૂ થાય છે. દૂધ ઉપરાંત ઉંમર પ્રમાણે નરમ, પૌષ્ટિક અને વિવિધ ખોરાક ધીમે ધીમે રજૂ કરવામાં આવે છે.

1 થી 2 વર્ષ

બાળકને વિવિધ પૌષ્ટિક ખોરાક સાથે યોગ્ય પ્રમાણમાં દૂધ અથવા યોગ્ય દૂધ વિકલ્પ આપી શકાય છે. આ ઉંમરે મીઠી પીણાંની ટેવ ન પાડવી ખાસ મહત્વપૂર્ણ છે.

2 વર્ષ પછી

બાળકનો આહાર ધીમે ધીમે પરિવારના સંતુલિત આહાર જેવો બની શકે છે. પાણી મુખ્ય પીણું રાખીને દૂધ, દહીં અને પૌષ્ટિક ઘરેલું પીણાંને આહારમાં સામેલ કરી શકાય છે.

ઉંમર, વજન, વૃદ્ધિ અને આરોગ્યની સ્થિતિ પ્રમાણે જરૂરિયાતો બદલાઈ શકે છે.

બાળકો માટે એક દિવસનું ઉદાહરણ

સવાર

દૂધ + કેળું
અથવા
રાગીનો પૌષ્ટિક પોરિજ

મધ્યસવાર

એક આખું ફળ

બપોર

રોટલી/ભાત + દાળ + શાકભાજી + દહીં

સાંજ

ઘરે બનાવેલી ફ્રૂટ સ્મૂધી
અથવા
દહીં આધારિત પીણું

રાત્રે

સંતુલિત પરિવારનું ભોજન

દિવસ દરમિયાન

જરૂર પ્રમાણે પાણી

આ માત્ર સામાન્ય ઉદાહરણ છે. દરેક બાળકની પોષણ જરૂરિયાત અલગ હોઈ શકે છે.

હેલ્થ ડ્રિંક આપતી વખતે માતા-પિતાએ કરવી જોઈએ એવી સામાન્ય ભૂલો

ભૂલ 1: ભોજનની જગ્યાએ હેલ્થ ડ્રિંક આપવી

બાળક ભોજન ન કરે ત્યારે વારંવાર મિલ્કશેક અથવા હેલ્થ ડ્રિંક આપવાથી બાળકની ભોજનની ટેવ વધુ ખરાબ થઈ શકે છે.

ભૂલ 2: દરેક પીણામાં ખાંડ ઉમેરવી

બાળકને શરૂઆતથી જ વધારે મીઠો સ્વાદ ગમવાની ટેવ પડી શકે છે.

ભૂલ 3: જાહેરાતને પોષણનું પ્રમાણપત્ર માનવું

“બ્રેઇન પાવર”, “ગ્રોથ”, “ઇમ્યુનિટી” જેવા માર્કેટિંગ દાવાઓ કરતાં પેકેટ પરનું પોષણ લેબલ વધુ મહત્વનું છે.

ભૂલ 4: બાળકને પાણી ઓછું આપવું

દરેક વખતે સ્વાદિષ્ટ પીણું આપવાથી પાણી પીવાની ટેવ ઘટી શકે છે.

ભૂલ 5: બાળકની વ્યક્તિગત જરૂરિયાત અવગણવી

એલર્જી, લેક્ટોઝ અસહિષ્ણુતા, પાચન સમસ્યા, ઓછું વજન, વધુ વજન અથવા અન્ય તબીબી પરિસ્થિતિ હોય તો સામાન્ય હેલ્થ ડ્રિંક દરેક બાળક માટે યોગ્ય ન હોઈ શકે.

ક્યારે બાળરોગ નિષ્ણાત અથવા ડાયટિશિયનની સલાહ લેવી?

જો બાળક:

• ઉંમર પ્રમાણે યોગ્ય રીતે વધતું ન હોય
• સતત ખાવાનું ટાળતું હોય
• ખૂબ ઓછું વજન ધરાવતું હોય
• અચાનક વજન ઘટાડે
• વારંવાર થાકેલું રહે
• સતત ભૂખ ન લાગતી હોય
• ખોરાકની ખૂબ મર્યાદિત પસંદગી ધરાવતું હોય
• વારંવાર પેટની સમસ્યા અનુભવતું હોય
• કોઈ ચોક્કસ ખોરાકથી એલર્જી થતી હોય

તો પોતાની રીતે હેલ્થ ડ્રિંક શરૂ કરવાને બદલે બાળરોગ નિષ્ણાત અથવા યોગ્ય પોષણ નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ.

અંતિમ વાત

બાળકોની શારીરિક અને માનસિક વૃદ્ધિ માટે કોઈ એક “સૌથી શ્રેષ્ઠ” હેલ્થ ડ્રિંક નથી. બાળકને મળતો સંપૂર્ણ અને સંતુલિત આહાર, પૂરતી ઊંઘ, નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ, યોગ્ય હાઇડ્રેશન અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે.

દૂધ, દહીં આધારિત પીણાં, રાગી ડ્રિંક, ઓટ્સ મિલ્ક, ફળ આધારિત સ્મૂધી અથવા યોગ્ય રીતે તૈયાર કરેલા અન્ય ઘરેલું પૌષ્ટિક પીણાં બાળકના આહારમાં સામેલ કરી શકાય છે. પરંતુ તેમાં વધારાની ખાંડનું પ્રમાણ ઓછું રાખવું અને તેને નિયમિત ભોજનનો વિકલ્પ ન બનાવવો જોઈએ.

બજારમાં મળતા હેલ્થ ડ્રિંક પસંદ કરતી વખતે પેકેટની આગળની જાહેરાત કરતાં Nutrition Facts અને Ingredients List વાંચવાની ટેવ પાડો. બાળકની ઉંમર, વૃદ્ધિ અને આરોગ્યની જરૂરિયાત પ્રમાણે યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરવો સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે.

નોંધ: આ માહિતી સામાન્ય પોષણ માર્ગદર્શન માટે છે. બાળકની વૃદ્ધિ, વજન, એલર્જી, પાચન સમસ્યા અથવા કોઈ તબીબી સ્થિતિ અંગે વ્યક્તિગત સલાહ માટે બાળરોગ નિષ્ણાત અથવા નોંધાયેલ ડાયટિશિયનનો સંપર્ક કરવો.