પેશાબમાં લોહી આવવું (Hematuria): કારણો, લક્ષણો અને સાવચેતીની સંપૂર્ણ માહિતી
જ્યારે પેશાબમાં લોહીના લાલ કોષો (RBCs) ભળે છે, ત્યારે પેશાબનો રંગ બદલાઈને લાલ, ગુલાબી અથવા ચા જેવો ભૂરો થઈ શકે છે. કેટલીકવાર લોહી એટલું ઓછું હોય છે કે તે નરી આંખે દેખાતું નથી, પણ લેબોરેટરી ટેસ્ટમાં પકડાય છે.
પેશાબમાં લોહી આવવું કયા પ્રકારના હોય છે?
પેશાબમાં લોહી આવવાની સ્થિતિ (હેમેટુરિયા) ને તેના દેખાવ અને તેના મૂળ ઉદ્ભવ સ્થાનના આધારે મુખ્યત્વે નીચેના પ્રકારોમાં વહેંચવામાં આવે છે:
૧. દેખાવના આધારે પ્રકારો
તબીબી વિજ્ઞાનમાં લોહી દેખાય છે કે નહીં તેના આધારે બે મુખ્ય પ્રકાર છે:
- ગ્રોસ હેમેટુરિયા (Gross Hematuria): આ પ્રકારમાં લોહી નરી આંખે જોઈ શકાય છે. પેશાબનો રંગ લાલ, ગુલાબી અથવા કોકા-કોલા જેવો ઘાટો કથ્થઈ થઈ જાય છે. ક્યારેક પેશાબમાં લોહીના નાના ગઠ્ઠા (Clots) પણ જોવા મળે છે. ભલે તે એક જ વાર દેખાય, તો પણ તેને ગંભીરતાથી લેવું જોઈએ.
- માઇક્રોસ્કોપિક હેમેટુરિયા (Microscopic Hematuria): આ પ્રકારમાં પેશાબનો રંગ બિલકુલ સામાન્ય (પીળો કે સફેદ) દેખાય છે, પરંતુ જ્યારે લેબોરેટરીમાં માઇક્રોસ્કોપ દ્વારા તપાસ કરવામાં આવે ત્યારે તેમાં લાલ રક્તકણો (RBCs) મળી આવે છે. આ પ્રકારની જાણકારી મોટેભાગે રૂટિન ચેકઅપ દરમિયાન જ મળે છે.
૨. ઉદ્ભવ સ્થાનના આધારે પ્રકારો
લોહી પેશાબના માર્ગના કયા ભાગમાંથી આવે છે તેના આધારે પણ વર્ગીકરણ કરવામાં આવે છે:
- કિડની હેમેટુરિયા (Renal Hematuria): જ્યારે લોહી સીધું કિડનીમાંથી આવતું હોય. આ સામાન્ય રીતે કિડનીમાં પથરી, કિડનીનો ચેપ (Pyelonephritis), અથવા કિડનીના ફિલ્ટર્સમાં સોજો (Glomerulonephritis) હોવાને કારણે થાય છે.
- એક્સ્ટ્રા-રીનલ હેમેટુરિયા (Extra-renal Hematuria): આમાં લોહી કિડની સિવાયના ભાગોમાંથી આવે છે, જેમ કે:
- યુરેટર (Ureter): કિડનીથી મૂત્રાશય સુધીની નળીમાં પથરી હોવી.
- મૂત્રાશય (Bladder): મૂત્રાશયમાં ચેપ, પથરી કે કેન્સર હોવું.
- પ્રોસ્ટેટ (Prostate): પુરુષોમાં પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિનો સોજો કે કેન્સર.
- યુરેથ્રા (Urethra): પેશાબ બહાર નીકળવાની નળીમાં ઈજા કે સોજો.
૩. દુખાવાના આધારે પ્રકારો
નિદાન માટે આ પ્રકાર સૌથી મહત્વનો છે:
- પેઈનફુલ હેમેટુરિયા (Painful Hematuria): પેશાબમાં લોહી આવવાની સાથે સખત દુખાવો કે બળતરા થવી. આ મોટેભાગે પથરી અથવા યુરિનરી ઇન્ફેક્શન (UTI) ના લક્ષણો છે.
- પેઈનલેસ હેમેટુરિયા (Painless Hematuria): કોઈપણ જાતના દુખાવા વગર અચાનક પેશાબમાં લોહી આવવું. આ સ્થિતિ સૌથી વધુ ચિંતાજનક હોઈ શકે છે, કારણ કે તે ઘણીવાર કેન્સર (મૂત્રાશય કે કિડનીનું) અથવા કિડનીની કોઈ ગંભીર બીમારીનું પ્રારંભિક લક્ષણ હોય છે.
૪. આવર્તનના આધારે પ્રકારો
- ક્ષણિક (Transient Hematuria): જે એકાદ વાર દેખાઈને બંધ થઈ જાય. આ ક્યારેક ભારે કસરત અથવા સામાન્ય ઈજાને કારણે હોઈ શકે.
- સતત (Persistent Hematuria): જે વારંવાર અથવા સતત જોવા મળે છે, જે કોઈ આંતરિક બીમારીનો સંકેત છે.
પેશાબમાં લોહી આવવું ના કારણો શું છે?
પેશાબમાં લોહી આવવું (હેમેટુરિયા) એ કોઈ રોગ નથી, પરંતુ તે શરીરની આંતરિક ગરબડનો સંકેત છે. તેના કારણો સામાન્ય ચેપથી લઈને ગંભીર કેન્સર સુધીના હોઈ શકે છે. મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:
૧. પેશાબના માર્ગમાં ચેપ (UTI)
આ સૌથી સામાન્ય કારણ છે. જ્યારે બેક્ટેરિયા પેશાબની નળી દ્વારા મૂત્રાશયમાં પ્રવેશે છે, ત્યારે ત્યાં સોજો અને બળતરા ઉત્પન્ન થાય છે, જેના કારણે લોહી આવી શકે છે.
- લક્ષણો: પેશાબમાં બળતરા, વારંવાર જવાની ઈચ્છા અને પેશાબમાં દુર્ગંધ.
૨. કિડની અથવા મૂત્રાશયમાં પથરી
પેશાબમાં રહેલા ક્ષારો જમા થઈને પથરી બનાવે છે. જ્યારે આ પથરી પેશાબના માર્ગમાં ખસે છે, ત્યારે તેની તીક્ષ્ણ કિનારીઓ નળીની અંદરની દીવાલને છોલી નાખે છે, જેનાથી રક્તસ્ત્રાવ થાય છે.
પેશાબમાં લોહી આવવું ના ચિહ્નો અને લક્ષણો શું છે?
પેશાબમાં લોહી આવવું (હેમેટુરિયા) એ પોતે જ એક લક્ષણ છે, પરંતુ તેની સાથે અન્ય કયા ચિહ્નો જોવા મળે છે તેના પરથી જાણી શકાય છે કે સમસ્યા કેટલી ગંભીર છે.
ઘણીવાર પેશાબમાં લોહી દુખાવા સાથે આવે છે, તો ક્યારેક બિલકુલ દુખાવો થતો નથી. આ બંને સ્થિતિના લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
૧. પેશાબના રંગમાં ફેરફાર (મુખ્ય ચિહ્ન)
લોહીના પ્રમાણના આધારે પેશાબનો રંગ બદલાય છે:
- ગુલાબી અથવા લાલ રંગ: પેશાબમાં તાજું લોહી હોવાનું સૂચવે છે.
- ઘાટો કથ્થઈ અથવા ચા જેવો રંગ: આ જૂના લોહી અથવા કિડનીમાંથી આવતા રક્તસ્ત્રાવનો સંકેત હોઈ શકે છે.
- લોહીના ગઠ્ઠા (Blood Clots): ક્યારેક પેશાબમાં લાલ રંગના નાના ગઠ્ઠા જોવા મળે છે, જે પેશાબ કરવામાં મુશ્કેલી અને સખત દુખાવો પેદા કરી શકે છે.
૨. ચેપ (Infection) ના લક્ષણો
જો પેશાબમાં લોહી આવવાનું કારણ ઇન્ફેક્શન (UTI) હોય, તો નીચેના લક્ષણો જોવા મળે છે:
- પેશાબ કરતી વખતે સખત બળતરા થવી.
- વારંવાર પેશાબ કરવા જવાની ઈચ્છા થવી, પણ પેશાબ થોડો જ ઉતરવો.
- પેશાબમાંથી અસહ્ય દુર્ગંધ આવવી.
- તાવ આવવો અથવા ધ્રુજારી ચઢવી.
૩. પથરી (Stones) ના લક્ષણો
કિડની કે મૂત્રાશયમાં પથરી હોય ત્યારે લોહીની સાથે નીચેના ચિહ્નો દેખાય છે:
- કમર કે પેડુમાં દુખાવો: પીઠના નીચેના ભાગમાં અથવા પડખામાં અસહ્ય દુખાવો થવો, જે ધીમે ધીમે નીચે સાંધા (Groin) તરફ જતો હોય તેવું લાગે.
- ઉબકા આવવા અથવા ઉલટી થવી.
- પેશાબમાં રેતી જેવા કણો દેખાવા.
પેશાબમાં લોહી આવવું નું નિદાન કેવી રીતે કરવું?
પેશાબમાં લોહી આવવું (હેમેટુરિયા) એ પોતે જ એક લક્ષણ છે, તેથી ડૉક્ટર માટે સૌથી મોટું કામ એ છે કે આ લોહી પેશાબના માર્ગમાં ક્યાંથી અને શા માટે આવી રહ્યું છે તે શોધવું.
નિદાનની પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે નીચેના તબક્કાવાર હાથ ધરવામાં આવે છે:
૧. શારીરિક તપાસ અને મેડિકલ હિસ્ટ્રી
ડૉક્ટર સૌથી પહેલા તમારી સાથે વાતચીત કરીને કેટલીક બાબતો જાણશે, જેમ કે:
- લોહી ક્યારથી આવે છે?
- પેશાબ કરતી વખતે દુખાવો થાય છે કે નહીં?
- તમે કોઈ દવાઓ (જેમ કે એસ્પિરિન) લો છો?
- શું તમને તાજેતરમાં કોઈ ઈજા થઈ છે?
- પરિવારમાં કોઈને કિડનીની બીમારી કે કેન્સર છે?
૨. પેશાબની લેબોરેટરી તપાસ (Urinalysis)
આ નિદાનનો સૌથી પ્રથમ અને મહત્વનો ટેસ્ટ છે.
- માઇક્રોસ્કોપિક તપાસ: પેશાબમાં લાલ રક્તકણો (RBCs) ની સંખ્યા માપવામાં આવે છે.
- કેમિકલ તપાસ: પેશાબમાં પ્રોટીન, બેક્ટેરિયા કે ખનિજો (જે પથરી બનાવી શકે) નું પ્રમાણ તપાસવામાં આવે છે.
- યુરિન કલ્ચર (Urine Culture): જો ચેપ (Infection) ની શંકા હોય, તો કયા બેક્ટેરિયા જવાબદાર છે તે જાણવા આ ટેસ્ટ કરાય છે.
૩. બ્લડ ટેસ્ટ (Blood Tests)
લોહીની તપાસ દ્વારા કિડનીની કાર્યક્ષમતા માપવામાં આવે છે:
- Serum Creatinine: કિડની બરાબર ગાળણ કરે છે કે નહીં તે જાણવા માટે.
- PSA Test (પુરુષો માટે): પ્રોસ્ટેટના કેન્સર કે સોજાની તપાસ માટે.
૪. ઈમેજિંગ ટેસ્ટ (Imaging Tests)
શરીરની અંદરની રચના જોવા માટે નીચેના ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે:
- સોનોગ્રાફી (Ultrasound): કિડની અને મૂત્રાશયમાં પથરી અથવા ગાંઠ જોવા માટે આ સૌથી સરળ અને સલામત પદ્ધતિ છે.
- સીટી સ્કેન (CT Urogram): પેશાબના માર્ગમાં રહેલી નાની પથરી, ગાંઠ કે અન્ય ખામીઓને અત્યંત સચોટ રીતે જોવા માટે સીટી સ્કેન શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.
- એમઆરઆઈ (MRI): જો સીટી સ્કેનથી સ્પષ્ટતા ન થાય તો એમઆરઆઈની મદદ લેવાય છે.
૫. સિટોસ્કોપી (Cystoscopy)
જો ઉપરના ટેસ્ટમાં કોઈ ચોક્કસ કારણ ન મળે, તો ડૉક્ટર મૂત્રાશયની અંદર સીધું જોવા માટે આ પદ્ધતિ અપનાવે છે.
- પ્રક્રિયા: એક પાતળી, લવચીક ટ્યુબ (જેમાં કેમેરા હોય છે) ને પેશાબના માર્ગ વાટે મૂત્રાશયમાં નાખવામાં આવે છે.
- ઉપયોગ: આનાથી મૂત્રાશયના કેન્સર અથવા અંદરના ભાગમાં રહેલા ચાંદા (Ulcers) ને સચોટ રીતે શોધી શકાય છે.
૬. કિડની બાયોપ્સી (Kidney Biopsy)
જો ડૉક્ટરને લાગે કે સમસ્યા કિડનીના અંદરના કોષોમાં છે, તો સોય દ્વારા કિડનીના ટિશ્યુનો નાનો ટુકડો લઈને લેબમાં તપાસ માટે મોકલવામાં આવે છે.
નિદાન પછીનું આગલું પગલું
એકવાર કારણ ખબર પડી જાય પછી ડૉક્ટર તે મુજબ સારવાર શરૂ કરે છે. જો તે માત્ર ઇન્ફેક્શન હોય તો એન્ટિબાયોટિક્સથી મટી જાય છે, પરંતુ જો પથરી કે ગાંઠ હોય તો તે મુજબ આગળની સર્જરી નક્કી કરવામાં આવે છે.
પેશાબમાં લોહી આવવું ની સારવાર શું છે?
પેશાબમાં લોહી આવવું (હેમેટુરિયા) એ પોતે કોઈ બીમારી નથી, પરંતુ તે શરીરના કોઈ આંતરિક રોગનું લક્ષણ છે. તેથી, તેની સારવાર હંમેશા તેના મૂળ કારણ (Underlying Cause) પર આધારિત હોય છે.
ડૉક્ટર નિદાન કર્યા પછી નીચે મુજબની સારવાર પદ્ધતિઓ અપનાવી શકે છે:
૧. ચેપ (Infection) માટેની સારવાર
જો લોહી આવવાનું કારણ પેશાબના માર્ગમાં ચેપ (UTI) હોય:
- એન્ટિબાયોટિક્સ: ડૉક્ટર પેશાબના રિપોર્ટ (Urine Culture) મુજબ ૫ થી ૧૦ દિવસ માટે એન્ટિબાયોટિક્સ દવાઓ આપે છે.
- વધારે પાણી: શરીરમાંથી બેક્ટેરિયાને બહાર કાઢવા માટે પુષ્કળ પાણી પીવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
- સામાન્ય રીતે દવા શરૂ કર્યાના ૨-૩ દિવસમાં લોહી આવવાનું બંધ થઈ જાય છે.
૨. પથરી (Kidney Stones) માટેની સારવાર
જો પથરીને કારણે લોહી આવતું હોય, તો તેની સાઈઝ અને સ્થાન મુજબ સારવાર નક્કી થાય છે:
- નાની પથરી: જો પથરી ૫ મીમીથી નાની હોય, તો દવાઓ અને વધુ પ્રવાહી દ્વારા તેને પેશાબ વાટે કાઢવાનો પ્રયત્ન કરાય છે.
- લિથોટ્રિપ્સી (ESWL): આ પદ્ધતિમાં બહારથી અવાજના મોજા (Shockwaves) છોડીને પથરીના ઝીણા ટુકડા કરવામાં આવે છે.
- સર્જરી: જો પથરી મોટી હોય અથવા નળીમાં ફસાઈ ગઈ હોય, તો લેસર સર્જરી કે દૂરબીનથી ઓપરેશન કરવામાં આવે છે.
પેશાબમાં લોહી આવવું નું જોખમ કેવી રીતે ઘટાડવું?
પેશાબમાં લોહી આવવું (હેમેટુરિયા) એ ઘણીવાર રોકી શકાય તેવી સ્થિતિ છે, ખાસ કરીને જો તે ચેપ અથવા પથરીને કારણે થતી હોય. તંદુરસ્ત આદતો કેળવવાથી પેશાબના માર્ગ (Urinary Tract) અને કિડનીને સુરક્ષિત રાખી શકાય છે.
આ જોખમ ઘટાડવા માટેના મુખ્ય ઉપાયો નીચે મુજબ છે:
૧. પુષ્કળ પ્રમાણમાં પ્રવાહીનું સેવન
પેશાબના માર્ગને સાફ રાખવા માટે પાણી શ્રેષ્ઠ છે.
- ફાયદો: દિવસમાં ૨.૫ થી ૩ લિટર પાણી પીવાથી પેશાબ પાતળો રહે છે, જે ક્ષારોને જમા થતા અટકાવે છે અને પથરી થવાનું જોખમ ઘટાડે છે. સાથે જ તે બેક્ટેરિયાને મૂત્રાશયમાંથી બહાર કાઢવામાં મદદ કરે છે.
૨. પેશાબ રોકી ન રાખવો
ઘણા લોકો લાંબા સમય સુધી પેશાબ રોકી રાખતા હોય છે, જે નુકસાનકારક છે.
- ફાયદો: જ્યારે પણ પેશાબ લાગે ત્યારે તરત જ જવું જોઈએ. પેશાબ રોકી રાખવાથી મૂત્રાશયમાં બેક્ટેરિયાને વધવાની તક મળે છે, જે ચેપ (Infection) નું કારણ બને છે.
૩. મીઠા (Salt) અને ઓક્સાલેટયુક્ત ખોરાક પર નિયંત્રણ
વધુ પડતું મીઠું કિડની માટે હાનિકારક છે.
- ઉપાય: ખોરાકમાં મીઠાનું પ્રમાણ ઘટાડવું. જો તમને વારંવાર પથરી થતી હોય, તો પાલક, બીટ અને મગફળી જેવા ઓક્સાલેટયુક્ત ખોરાક મર્યાદિત માત્રામાં લેવા જોઈએ.
૪. ધૂમ્રપાનનો સંપૂર્ણ ત્યાગ
ધૂમ્રપાન એ મૂત્રાશયના કેન્સર (Bladder Cancer) માટેનું સૌથી મોટું જોખમી પરિબળ છે.
- હકીકત: તમાકુમાં રહેલા હાનિકારક તત્વો પેશાબ વાટે બહાર નીકળે છે અને મૂત્રાશયની અંદરની દીવાલને નુકસાન પહોંચાડે છે, જે રક્તસ્ત્રાવ અને કેન્સર તરફ દોરી શકે છે.
૫. વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા (Personal Hygiene)
ખાસ કરીને મહિલાઓ માટે ચેપથી બચવા સ્વચ્છતા અનિવાર્ય છે.
- ઉપાય: પેશાબ કર્યા પછી તે ભાગને યોગ્ય રીતે સાફ કરવો જોઈએ જેથી બેક્ટેરિયા પેશાબની નળીમાં પ્રવેશી ન શકે. પેશાબના માર્ગમાં બિનજરૂરી કેમિકલયુક્ત સ્પ્રે કે સાબુનો ઉપયોગ ટાળવો.
૬. સુરક્ષિત જાતીય સંબંધો
જાતીય સંસર્ગ પછી પેશાબ કરવાની આદત રાખવી જોઈએ જેથી કોઈપણ સંભવિત બેક્ટેરિયા બહાર નીકળી જાય. આ પ્રથા UTI નું જોખમ ઘટાડવામાં ખૂબ અસરકારક છે.
૭. હાનિકારક કેમિકલ્સથી બચો
અમુક ઉદ્યોગોમાં વપરાતા કેમિકલ્સ (જેમ કે ડાઈ અથવા રબર ઉદ્યોગ) મૂત્રાશયના કેન્સરનું જોખમ વધારે છે. જો તમે આવા વાતાવરણમાં કામ કરતા હોવ, તો યોગ્ય સુરક્ષા સાધનો અને માસ્કનો ઉપયોગ કરો.
૮. વજન અને ડાયાબિટીસ પર નિયંત્રણ
વધારે પડતું વજન અને અનિયંત્રિત ડાયાબિટીસ કિડની પર વધારાનું દબાણ લાવે છે.
- ઉપાય: નિયમિત કસરત અને યોગ્ય આહાર દ્વારા બ્લડ શુગર કંટ્રોલમાં રાખવી, જેથી કિડનીના ફિલ્ટર્સ (Glomeruli) સુરક્ષિત રહે.
ડૉક્ટરને ક્યારે મળવું?-પેશાબમાં લોહી આવવું
પેશાબમાં લોહી આવવાની સમસ્યાને ક્યારેય હળવાશથી લેવી જોઈએ નહીં. ભલે તે એક જ વાર દેખાયું હોય અને પછી બંધ થઈ ગયું હોય, તો પણ તે આંતરિક સમસ્યાનો સંકેત હોઈ શકે છે.
નીચે દર્શાવેલ સંજોગોમાં તમારે તાત્કાલિક ડૉક્ટર (યુરોલોજિસ્ટ) નો સંપર્ક કરવો જોઈએ:
૧. તાત્કાલિક મુલાકાત ક્યારે લેવી? (Emergency Symptoms)
જો લોહી આવવાની સાથે નીચેનામાંથી કોઈ પણ લક્ષણ હોય, તો તે મેડિકલ ઈમરજન્સી હોઈ શકે છે:
- પેશાબમાં લોહીના ગઠ્ઠા (Blood Clots): પેશાબમાં લાલ રંગના ગઠ્ઠા દેખાય જે પેશાબના પ્રવાહને અવરોધતા હોય.
- અસહ્ય દુખાવો: પેટના નીચેના ભાગમાં, પડખામાં કે પીઠમાં એવો દુખાવો થાય જે સહન ન થઈ શકે (આ પથરીનો સંકેત હોઈ શકે છે).
- તાવ અને ધ્રુજારી: પેશાબમાં લોહીની સાથે જો ઊંચો તાવ આવે, તો તેનો અર્થ છે કે ઇન્ફેક્શન કિડની સુધી પહોંચી ગયું છે.
- પેશાબ બંધ થઈ જવો: લોહી આવવાને કારણે કે અન્ય કોઈ અવરોધને લીધે પેશાબ ઉતરવાનું બિલકુલ બંધ થઈ જાય.
૨. “પેઈનલેસ” હેમેટુરિયા – સૌથી જોખમી સંકેત
ઘણા લોકો માને છે કે જો દુખાવો નથી થતો, તો ચિંતાની વાત નથી. પરંતુ તબીબી દ્રષ્ટિએ આ ઉલટું છે:
- જો પેશાબમાં લોહી આવે છે પણ કોઈ જ દુખાવો, બળતરા કે અન્ય તકલીફ નથી, તો તે મૂત્રાશય અથવા કિડનીના કેન્સરનું પ્રારંભિક ચિહ્ન હોઈ શકે છે. આવા કિસ્સામાં વિલંબ કર્યા વગર તપાસ કરાવવી અનિવાર્ય છે.
૩. અન્ય લક્ષણો જેમાં ડૉક્ટરની સલાહ જરૂરી છે
- પેશાબના રંગમાં ફેરફાર: જો પેશાબ સતત ગુલાબી, લાલ કે ચા જેવો કથ્થઈ આવતો હોય.
- પેશાબમાં બળતરા: પેશાબ કરતી વખતે સતત બળતરા કે દુખાવો થવો (UTI હોઈ શકે).
- વારંવાર જવાની જરૂરિયાત: રાત્રે વારંવાર પેશાબ કરવા જાગવું પડે અથવા પેશાબ પર કંટ્રોલ ન રહે.
- અન્ય શારીરિક ફેરફાર: લોહી આવવાની સાથે જો અચાનક વજન ઘટી રહ્યું હોય અથવા પગમાં સોજા આવતા હોય.
ડૉક્ટરને મળતી વખતે કઈ તૈયારી રાખવી?
જ્યારે તમે ડૉક્ટર પાસે જાઓ, ત્યારે નીચેની માહિતી તૈયાર રાખો:
- લોહી પહેલીવાર ક્યારે દેખાયું?
- શું તે પેશાબની શરૂઆતમાં આવે છે, અંતમાં આવે છે કે આખા પેશાબમાં લોહી દેખાય છે?
- તમે હાલમાં કઈ દવાઓ લો છો? (ખાસ કરીને લોહી પાતળું કરવાની દવાઓ).
- શું તમને ડાયાબિટીસ કે હાઈ બ્લડ પ્રેશરની સમસ્યા છે?
નિષ્કર્ષ
પેશાબમાં લોહી આવવું એ સામાન્ય ચેપ પણ હોઈ શકે અને ગંભીર કેન્સર પણ. તેથી, તેને ક્યારેય અવગણવું જોઈએ નહીં. જો તમને એક પણ વાર આવું જણાય, તો તાત્કાલિક ફેમિલી ડોક્ટર અથવા યુરોલોજિસ્ટનો સંપર્ક કરવો હિતાવહ છે.
